Merkez Bankası, 2026’da makroihtiyati politikalarla TL’ye geçişi teşvik ederek kredi büyümesini kontrol altında tuttu. KKM’den çıkış ve TL mevduat payının artırılması hedefleniyor.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), küresel belirsizlik ve jeopolitik risklerin etkili olduğu 2026 yılında, dezenflasyon sürecini desteklemek amacıyla makroihtiyati politikalarla Türk lirasına geçişi teşvik etti. Bu adımlarla kredi büyümesi enflasyonla uyumlu seviyelerde tutuldu.
Ocak 2026’da yabancı para (YP) kredilere yönelik büyüme sınırı sıkılaştırılırken, tüketici kredili mevduat hesapları (KMH) için de büyüme sınırı getirildi. Mart ayında kredi büyümesine dayalı zorunlu karşılık uygulamasında istisnalar daraltıldı. Mayıs sonunda ise tüketici kredileri, taşıt kredileri, KMH limitleri ve TL ticari krediler için büyüme sınırları düşürüldü.
YP kredilere getirilen büyüme sınırının etkisiyle kur etkisinden arındırılmış yıllıklandırılmış YP ticari kredi artışı 28 Ağustos itibarıyla yüzde 11,2’ye geriledi. Ocak ayında TL cinsi yurt dışı repo işlemlerinden sağlanan fonlar ve yurt dışı krediler için zorunlu karşılık oranları artırıldı.
Program döneminde kredi faizleri TCMB’nin politika adımlarıyla uyumlu seyretti. Fonlama maliyetlerindeki artış, ticari ve bireysel kredi faizlerine yansıdı. YP kredi büyümesindeki kısıtlamalar, ticari kredi kompozisyonunu Türk lirası lehine değiştirdi.
Sıkı finansal koşullar, reel sektörün borçluluğunu ve finansal kaldıraç oranını tarihi ortalamaların altına çekti. YP krediler büyük ölçekli firmalarda yoğunlaştı.
Makroihtiyati düzenlemeler hanehalkı borçluluğunu dengelerken, bireysel kredi kartı ve KMH büyümesi yavaşladı. Hanehalkı varlıklarında TL mevduat tercihi öne çıktı. Değerli metal fiyatlarındaki hızlı yükseliş, YP mevduat kompozisyonunda kıymetli maden hesaplarının payını artırdı.
Bankacılık sektörünün takibe dönüşüm oranı, Temmuz 2026 itibarıyla yüzde 2,9’a yükselse de tarihi ortalamasının altında kaldı. Bu artışta KOBİ kredileri, tüketici kredileri ve bireysel kredi kartlarının alacak bakiyesindeki artış etkili oldu.
Ocak 2026’dan itibaren kredi kartları ve ihtiyaç kredilerine yeniden yapılandırma imkanı tanındı. Takipteki alacaklar için ayrılan yüksek karşılık oranları ve bankaların güçlü sermaye yapısı, finansal istikrara yönelik riskleri sınırladı.
Bankacılık sektörünün istikrarlı karlılık yapısı, sermaye yeterliliğini desteklemeye devam etti. Sermaye Yeterliliği Rasyosu (SYR) hesaplamasında kullanılan geçici esneklikler 2026 itibarıyla sonlandırıldı.
Aralık 2025’te yüzde 19,7 olan sektör SYR’si, Ocak 2026’da yüzde 16,8’e, Temmuz 2026’da ise yüzde 16,6’ya geriledi. Bu oranlar, Basel kriterlerine göre belirlenen yüzde 8’lik yasal alt sınırın ve BDDK’nin yüzde 12’lik hedef oranın üzerinde seyretti.
KKM uygulamasından çıkış stratejisi kapsamında, 23 Ağustos 2025 itibarıyla gerçek kişiler için hesap açma ve yenileme işlemleri durduruldu. Gerçek kişi KKM bakiyesi, Ağustos 2026’da sıfırlandı.
Tüzel kişiler için 15 Şubat 2025’te hesap açma ve yenileme işlemleri sona erdi. Tüzel kişi KKM bakiyesi, 2025 ağustos ayındaki 200 milyon dolar seviyesinden Aralık 2025’e kadar sıfıra indi.
Ağustos 2023’te toplam mevduatın yüzde 26,2’sini oluşturan KKM bakiyesi tasfiye edilirken, TL mevduatın toplam mevduat içindeki payı 28 Ağustos 2026 itibarıyla yüzde 61,5’e yükseldi.
Orta Vadeli Program’a (OVP) göre, Türk lirası cinsinden yatırım araçları teşvik edilecek. Kredi büyümesine yönelik para politikasıyla uyumlu politikalar sürdürülecek, yatırım ve ihracata yönelik faaliyetlerde finansman koşulları iyileştirilecek.
Yabancı para mevduatın cazibesinin azaltılması ve Türk lirası mevduatın payının artırılmasına yönelik politikalar devam edecek. Cari işlemler dengesini ve sürdürülebilir büyümeyi desteklemek amacıyla yatırım ve ihracata yönelik finansmana erişim koşulları iyileştirilecek.
İç talebi dengelemek, enflasyon beklentilerini çıpalamak ve cari işlemler açığını azaltmak amacıyla bireysel krediler ve hedefli olmayan ticari kredilerde para politikası duruşunu destekleyici politikalar uygulanacak.
Finansal sektör düzenlemeleri, uluslararası standartlara uyum ve sektördeki gelişmeleri gözeterek güncellenecek. Basel III Final (Basel IV) düzenlemesine uyum için gerekli mevzuat değişiklikleri yapılacak.
Tasarruf finansman şirketlerinin faaliyetlerinin sağlıklı yürütülmesi ve müşterilerin menfaatlerinin korunması amacıyla düzenlemeler sürdürülecek. Finansal sektörün aracılık faaliyetlerini etkin sürdürmesi için düzenlemeler sadeleştirilecek.
Uluslararası iyi uygulamalara uyum amacıyla bankaların kurumsal yönetim ilkeleri, iç sistemleri ve içsel sermaye değerlendirme süreçlerine ilişkin mevzuatta değişiklikler yapılacak. Kalkınma bankacılığının etkinliğinin artırılması için mevzuat altyapısı ve organizasyon yapısı güçlendirilecek.
