FAO’nun mayıs ayı raporuna göre küresel gıda fiyatları gerilerken, tahıl fiyatlarındaki artış dikkat çekti. Ben-Belhassen, piyasaların kırılganlığına işaret etti.
Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO), küresel gıda fiyatlarının mayıs ayında bir önceki aya göre yüzde 0,2 gerileyerek 130,8 puana indiğini açıkladı. Endeks, geçen yılın aynı dönemine kıyasla ise yüzde 2,9’luk bir artış gösterdi.
Mayıs ayında Tahıl Fiyat Endeksi, nisan ayına göre yüzde 2,6 oranında artış göstererek geçen yılın aynı dönemine göre yaklaşık yüzde 5 daha yüksek seviyede seyretti. Bu artışta küresel yakıt ve gübre maliyetlerindeki yükseliş ile olumsuz hava koşulları etkili oldu. Küresel buğday fiyatları aylık bazda yüzde 3,4, yıllık bazda ise yüzde 7,8 arttı. Mısır fiyatları aylık yüzde 1,9 artış gösterirken, Asya’daki hava koşulları endişeleri ve ham petrol fiyatlarındaki yükselişle pirinç endeksi de yüzde 2,7 yükseldi.
Bitkisel Yağ Fiyat Endeksi, bir önceki aya göre yüzde 4,6 gerileyerek 2026 yılının ilk aylık düşüşünü kaydetti. Palm yağı fiyatları küresel ithalat talebinin zayıflayacağı beklentisi ve ham petrol piyasasındaki belirsizlikler nedeniyle düşüş gösterirken, soya yağı, kanola ve ayçiçeği yağı fiyatlarında arz durumuna bağlı değişkenlikler gözlemlendi.
Şeker Fiyat Endeksi, mayıs ayında yüzde 7,5’lik bir yükseliş kaydetti. Bu artışta, Brezilya’da şeker kamışı üretiminin daha büyük bir kısmının etanol üretimine yönlendirileceği beklentisi ve El Nino hava olayının Hindistan ve Tayland’daki üretime yönelik oluşturduğu riskler etkili oldu.
FAO Süt Ürünleri Fiyat Endeksi, uluslararası tereyağı fiyatlarındaki gerilemenin etkisiyle bir önceki aya göre yüzde 0,5 düştü. Peynir fiyatları genel olarak sabit kalırken, yağsız süt tozu fiyatlarında artış yaşandı. Çin ve ABD’den gelen güçlü ithalat talebi büyükbaş hayvan eti fiyatlarını yükseltirken, Avrupa Birliği’ndeki bol arz ve zayıf talep nedeniyle domuz eti fiyatları geriledi. FAO Et Fiyat Endeksi, yüzde 0,1 ile sınırlı bir artış gösterdi.
FAO Piyasalar ve Ticaret Birimi Direktörü Boubaker Ben-Belhassen, küresel gıda emtia piyasalarının dirençli kaldığını ancak yükselen tahıl fiyatlarının hava koşullarına bağlı risklere ve enerji ile girdi piyasalarındaki aksamalara karşı kırılganlığı artırdığını belirtti. Ben-Belhassen, Hürmüz Boğazı gibi önemli ticaret yollarını etkileyen belirsizliklerin gübre kullanımını azaltabileceğini ve ek baskı oluşturabileceğini vurgulayarak, uluslararası koordineli eylem ihtiyacına dikkat çekti.
FAO’nun Tahıl Arz ve Talep Özeti Raporu’na göre, küresel tahıl üretiminin 2026/2027 sezonunda buğday hasadındaki düşüş nedeniyle yıllık bazda yüzde 2 azalarak 2 milyar 982 milyon tona inmesi bekleniyor. Küresel tahıl kullanımının ise aynı dönemde yüzde 0,6 artacağı tahmin ediliyor. Dünya tahıl stoklarının pirinç envanterindeki düşüşle yüzde 0,3 daralması öngörülürken, küresel tahıl stok-kullanım oranının yüzde 31,7 ile önceki seviyesine yakın kalması bekleniyor.
