Yapay zeka harcamalarındaki belirsizlikler ve ABD seçimleri küresel piyasalarda karışıklığa yol açarken, Orta Doğu’daki diplomatik gelişmeler iyimserliği gölgeliyor.
Küresel piyasalar, ABD’deki seçim sürecinin yarattığı siyasi belirsizlikler ve yapay zeka (YZ) yatırımlarının finansmanına yönelik endişelerin, Orta Doğu’daki diplomatik gelişmelere yönelik iyimserliği gölgelemesiyle karışık bir seyir izliyor. Yatırımcılar, YZ alanındaki büyük harcamaların sürdürülebilirliğini ve şirket karlılıklarına etkisini sorguluyor.
Şirket bazlı gelişmelerin endişeleri artırmasıyla YZ ve teknoloji hisseleri dün satış baskısı altına girdi. ABD’li çip üreticisi Marvell Technology’nin Lumentum’u yaklaşık 115 milyar dolarlık işletme değeriyle satın alacağını duyurması sonrası Marvell hisseleri yüzde 12,72, Lumentum hisseleri ise yüzde 18,59 geriledi. Oracle’ın hisseleri de 10 milyar dolarlık hisse senedi ve 10 milyar dolarlık tahvil ihracı planını açıklamasının ardından yüzde 8,76 değer kaybetti.
Analistler, yarı iletken sektöründeki talep kaygıları, yüksek sermaye harcamalarının finansmanına yönelik soru işaretleri ve küresel faizlerde yeniden sıkılaşma beklentisinin düşüşleri tetiklediğini belirtiyor. ABD’de imalat sanayi Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) ekimde 55,5’e yükselerek sektördeki büyümenin hızlandığını gösterdi. Bu durum, ABD Merkez Bankası’nın (Fed) para politikasında daha şahin bir tutum benimseyebileceği beklentilerini güçlendiriyor.
Para piyasalarındaki fiyatlamalarda Fed’in aralık ayında faiz artırma olasılığı yüzde 75’e yükseldi. ABD’de cuma günü açıklanacak tarım dışı istihdam verisi ve hafta boyunca duyurulacak iş gücü piyasası verileri ile Fed Başkan Yardımcısı Michelle Bowman’ın açıklamaları yatırımcıların odağında olacak.
Bu gelişmelerin yanı sıra, Orta Doğu’da gerilimi sona erdirme çabaları da piyasalarda etkili oluyor. ABD Başkanı Donald Trump’ın seçim sonrası İran’a saldırmaya karşı olduğunu belirtmesi, savaş priminin azalmasına katkı sağladı. ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, İran ile ilerlemeler kaydedildiğini ve müzakere yoluyla uzlaşma ihtimali konusunda iyimser olduklarını ifade etti. Orta Doğu’da barış sağlanabileceğine yönelik iyimserlik petrol fiyatlarındaki düşüşü tetikledi.
Kurumsal tarafta, Apple üç aylık dönem bilançosunda net satışlarını yıllık yaklaşık yüzde 12 artışla 114,5 milyar dolara, net karını ise yüzde 12 artışla 30,7 milyar dolara çıkardığını duyurdu. ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,90 civarında, dolar endeksi ise 101,8 seviyesinde seyrediyor.
Yapay zeka endişeleriyle riskli varlıklarda yaşanan değer kayıpları, Orta Doğu’daki etkiler ve merkez bankalarına yönelik şahin beklentiler altını baskılıyor. Altının ons fiyatı yeni günde yüzde 0,6 azalışla 3.922 dolardan alıcı bulurken, Ocak vadeli Brent petrolün varili yüzde 0,4 artışla 105,2 dolarda işlem görüyor. New York borsasında S&P 500 endeksi yüzde 0,51, Nasdaq endeksi yüzde 1,07 düşerken, Dow Jones endeksi yüzde 0,41 yükseldi.
Avrupa borsaları, petrol fiyatlarındaki sert düşüşün enflasyon risklerini azaltması ve Orta Doğu’daki diplomatik çabaların barışa yönelik iyimserliği artırmasıyla pozitif seyretti. Enerji maliyetlerindeki gerileme havayolu ve turizm şirketlerini olumlu etkiledi. Fransa’da liseliler, hükümetin taahhütlerini yeterli bulmayarak okulları kuşatma eylemlerine yeniden başladı.
Asya borsaları Hong Kong hariç negatif bir seyir izlerken, mevcut YZ harcamalarına ilişkin endişeler fiyatlamalarda öne çıkıyor. Güney Kore merkezli teknoloji ve yarı iletken şirketlerinin hisselerindeki kayıplar dikkat çekiyor. Çin’de ise hisse senedi piyasalarını desteklemek amacıyla finansal önlemler açıklandı.
Yurt içinde Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi günü yüzde 1,88 değer kazanarak 10.961,67 puandan tamamladı. Dolar/TL, 49,9970 seviyesinden işlem görüyor. Analistler, bugün yurt içinde açıklanacak ekim ayı enflasyon verilerini takip edecek.
