ABD Başkanı Trump ile İranlı muhatabı Pezeşkiyan arasında dijital ortamda imzalanan 14 maddelik mutabakat metni yürürlüğe girdi. Anlaşma, Hürmüz Boğazı’nın açılmasını ve yaptırımların kaldırılmasını içeriyor.
ABD Başkanı Donald Trump, İran ile varılan 14 maddelik mutabakat metnini dijital ortamda imzalayarak yürürlüğe girdiğini doğruladı. Beyaz Saray’dan yapılan açıklamada, Trump’ın Fransa’nın Versay kentinde G7 Zirvesi sırasında Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ile yemekteyken anlaşmayı imzaladığı belirtildi. Bu gelişme, iki ülke arasındaki gerilimin azaltılması ve Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması yönünde atılmış önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi de mutabakatın ABD Başkanı Trump ve İranlı muhatabı Pezeşkiyan tarafından dijital olarak imzalandığını ve yürürlüğe girdiğini açıkladı. Bekayi, İngilizce ve Farsça metinlerin benzer olduğunu ve karşı tarafça imzalandığını ifade etti. Reuters’ın ulaştığı 14 maddelik mutabakat metni, iki ülke arasındaki askeri operasyonların sona erdirilmesi, karşılıklı egemenliğe saygı, nihai anlaşma için müzakere süreci, deniz ablukasının kaldırılması, ticari gemi geçişlerinin kolaylaştırılması, İran’ın yeniden inşası için ekonomik destek, yaptırımların kaldırılması ve nükleer program konularını kapsıyor.
Anlaşmanın maddeleri arasında, ABD’nin İran’a yönelik deniz ablukasını 30 gün içinde tamamen kaldırması, ticari gemilerin Hürmüz Boğazı’ndan güvenli geçişinin sağlanması ve ABD’nin bölgesel ortaklarıyla birlikte İran’ın ekonomik kalkınması için en az 300 milyar ABD doları tutarında bir plan hazırlaması yer alıyor. Ayrıca ABD, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi kararları ve tek taraflı yaptırımlar dahil olmak üzere tüm yaptırımları kaldırmayı taahhüt ediyor. İran ise nükleer silah edinmeyeceğini bir kez daha teyit ediyor ve nükleer programıyla ilgili Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) denetiminde düzenlemeler yapılmasına onay veriyor.
Mutabakat zaptı, nihai anlaşmanın imzalanmasına kadar mevcut durumun korunmasını öngörüyor. ABD, yeni yaptırım uygulamayacağını ve bölgeye ek asker konuşlandırmayacağını belirtiyor. Anlaşma, dondurulmuş veya kısıtlanmış fon ve varlıkların İran’a tam olarak açılmasını da içeriyor. Taraflar, anlaşmanın uygulanmasını izlemek üzere bir yürütme mekanizması kurulması konusunda da mutabık kaldı. Nihai anlaşma, bağlayıcı bir BM Güvenlik Konseyi kararıyla onaylanacak.
