ABD – Avrupa İlişkilerinde Dijital Ödeme Sistemleri Rekabeti

ABD Başkanı Donald Trump‘ın geçen yıl ikinci kez başkanlık koltuğuna oturmasının ardından, en yakın müttefikleri Avrupa Birliği (AB) ülkeleri ve İngiltere ile diplomatik, savunma ve ticari ilişkiler gergin seyrediyor. Trump’ın Avrupa’nın savunma alanında daha fazla harcama yapması ve sorumluluk üstlenmesi talebi, diplomatik alanda özellikle AB üyesi Danimarka’ya ait özerk bölge Grönland‘ın ilhakına yönelik tehdidi ve bu ülkelerle ticarette uygulamaya koyduğu gümrük tarifeleri, transatlantik ilişkileri zedeledi.

Avrupa ülkeleri, tüm bu gerilim ve anlaşmazlıkların bir yansıması olarak ödeme sistemlerinde ABD’nin üstünlüğünü kırmak ve bu alanda kendine yeterli hale gelmek için somut adımlara yöneliyor. Avrupa ülkeleri, özellikle nakit kullanımının giderek azaldığı bu dönemde ödeme sistemlerindeki zafiyeti yalnızca ekonomik değil, aynı zamanda jeopolitik bir risk olarak değerlendiriyor.

Avrupa Merkez Bankası (ECB) Başkanı Christine Lagarde, “Avrupa’nın acilen kendi dijital ödeme sistemini kurması gerektiği” uyarısında bulunarak, durumun değişmesi gerektiğine dikkati çekti. ECB uzun süredir dijital euro ödeme sistemi üzerinde çalışıyor ancak henüz bu konuda somut bir adım atılamadı.

Dijital euro, ECB tarafından ihraç edilecek fiziksel ve nakit paranın elektronik versiyonu olarak planlanıyor. Bu konuda nihai yasal çerçevenin bu yıl tamamlanması ve gelecek yıl pilot uygulamaya geçilmesi hedeflenirken, tam kullanımın 2029’u bulabileceği öngörülüyor.

AB ülkelerinde son dönemde ABD merkezli ödeme şirketlerine bağımlılığı azaltmak amacıyla dijital euro konusunda daha hızlı adım atılması gerektiği yönündeki görüşler ağır basıyor.

İngiltere‘de bankacılık sektörünün bazı üst düzey yöneticileri Visa ve Mastercard‘a alternatif ulusal bir sistem kurmak için çalışmalara başladı. İngiltere’de geçen yıl kart işlemlerinin yaklaşık yüzde 95’i Mastercard ve Visa’ya ait ödeme sistemleri kullanılarak yapıldı.

Türkiye‘de ise TROY, finansal teknolojilerde bağımsızlık ve dijital ödemeler ekosisteminin gelişimi için kritik rol üstleniyor. TROY logolu kartlarla yapılan işlemlerin toplam tutarı, 2025’te bir önceki yıla göre yüzde 125 artışla 4,8 trilyon liraya ulaştı ve TROY’un tutarsal pazar payı yüzde 25,3 oldu.