TÜİK’in 2025 AR-GE Faaliyetleri Araştırması sonuçlarına göre, Türkiye’nin gayri safi yurt içi AR-GE harcaması 980 milyar lirayı aşarak GSYH içindeki payını artırdı.
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2025 yılı Araştırma ve Geliştirme (AR-GE) Faaliyetleri Araştırması sonuçlarını açıkladı. 2025 yılında gayri safi yurt içi AR-GE harcaması, bir önceki yıla göre 328 milyar 607 milyon lira artarak 980 milyar 428 milyon liraya ulaştı.
AR-GE harcamalarının gayri safi yurt içi hasıla (GSYH) içindeki oranı 2024’te yüzde 1,46 iken, 2025’te yüzde 1,5’e yükseldi. Bu artış, ülkenin inovasyon ve teknoloji alanındaki gelişimini gösteriyor.
AR-GE harcamalarında mali ve mali olmayan şirketler yüzde 65 ile en büyük payı aldı. Yükseköğretim kurumları yüzde 30,3 ile ikinci sırada yer alırken, genel devlet ve kar amacı gütmeyen kuruluşların payı yüzde 4,7 olarak belirlendi. AR-GE harcamalarının yüzde 52,5’i mali ve mali olmayan şirketler tarafından finanse edilirken, genel devlet yüzde 31,1’lik katkı sağladı.
Personel harcamaları, toplam AR-GE harcamalarının yüzde 58,8’ini oluşturdu. Yükseköğretim kurumları harcamalardan yüzde 14,1, yurt dışı kaynaklar yüzde 2,3 ve diğer yurt içi kaynaklar yaklaşık yüzde 0,01’lik paya sahip oldu.
Tam zaman eş değeri (TZE) cinsinden 2025’te toplam 317 bin 982 kişi AR-GE personeli olarak çalıştı. Bu personelin yüzde 67,9’u mali ve mali olmayan şirketlerde, yüzde 29’u yükseköğretimde ve yüzde 3’ü genel devlet ve kar amacı gütmeyen kuruluşlarda istihdam edildi.
TZE cinsinden kadın AR-GE personel sayısı 108 bin 453 kişiyle toplam AR-GE personelinin yüzde 34,1’ini oluşturdu. Kadın AR-GE personelinin oranı yükseköğretimde yüzde 48,1 olarak kaydedildi. AR-GE personelinin yüzde 40,6’sı lisans, yüzde 31’i doktora veya eş değeri eğitim düzeyine sahip.
2025’te AR-GE harcamalarının en yüksek olduğu bölge, toplam harcamanın yüzde 31,8’ini gerçekleştiren İstanbul (TR10) oldu. Ankara (TR51) yüzde 30, Kocaeli, Sakarya, Düzce, Bolu, Yalova (TR42) bölgesi ise yüzde 9,5 ile izledi. Toplam AR-GE personelinin de en yoğun olduğu bölgeler sırasıyla İstanbul, Ankara ve Kocaeli çevresi oldu.
İmalat sanayisinde yapılan 322 milyar 656 milyon liralık AR-GE harcamasının yüzde 47,7’si yüksek teknoloji faaliyetinde yer alan girişimler tarafından gerçekleştirildi. Orta yüksek teknoloji faaliyetindeki girişimler yüzde 40,7’lik paya sahip oldu.
