Fındık sektöründe adil rekabetin korunması amacıyla Kurum, büyük alıcılar ve yerel teşebbüsler hakkında soruşturmalar yürütüyor. Amaç, fiyatların doğal piyasa koşullarında oluşmasını sağlamak.
Türkiye’nin dünya fındık üretiminin yaklaşık %70’ini karşıladığı göz önüne alındığında, fındık piyasasındaki rekabetin korunması büyük önem taşıyor. Bu stratejik ürün, başta Ordu, Giresun, Trabzon ve Düzce gibi Karadeniz illerinde yaşayan 400 bin civarındaki ailenin geçim kaynağıdır.
Küle, Kurum olarak fındık sektörüne büyük hassasiyet gösterdiklerini ve pazardaki adil rekabeti sağlamak için sürekli sahada olduklarını belirtti. Sadece şikayetleri beklemediklerini, üretici haklarını korumak adına resen incelemeler başlattıklarını vurguladı. Bu kapsamda, piyasayı sürekli gözetim altında tuttuklarını ve taahhütlere uyum süreçlerini takip ettiklerini sözlerine ekledi.
Fındık alım pazarının en büyük alıcılarından biri olan Ferrero’nun gücünü kötüye kullandığı iddiaları üzerine 2023-2024 yıllarında yürütülen soruşturma, üreticinin mağdur edilmemesi adına atılan kritik adımlardan biri olarak öne çıkıyor. Soruşturma sürecinde Ferrero’nun pazardaki davranışları detaylı incelendi ve şirket, pazarda hakim durumda bulunduğu değerlendirmesiyle bir taahhüt başvurusunda bulundu.
Rekabet Kurulu, Ferrero’nun sunduğu taahhütlerin pazardaki rekabetçi endişeleri gidereceği sonucuna vararak 2024, 2025 ve 2026 fındık alım sezonları için bu taahhütleri kabul etti ve şirkete bağlayıcı hale getirdi. Kurum, Ferrero’nun tüm adımlarını ve taahhütlere uyumunu yakından izlemeye devam ediyor. Taahhütlere uyulmaması veya dolanmaya çalışılması durumunda şirkete ağır idari para cezası kesileceği belirtildi.
Fındık üreticisinin emeğini tedarik zincirinin her aşamasında korumayı hedefleyen Kurum, Ferrero kararı sonrası sektörü tüm üretim havzalarında yakından takip ediyor. Tedarik zincirinin tüm aşamaları yerel ve bölgesel ölçekte değerlendirilerek, çiftçinin aleyhine gelişen rekabet sorunlarına karşı anında resen incelemeler başlatılıyor.
Teşebbüslerin 2024’te kendi aralarında anlaşarak fındık alım ve satım fiyatlarını belirledikleri iddiaları üzerine yürütülen iki ayrı soruşturma sonucunda Trabzon ve Düzce’de faaliyet gösteren teşebbüslere para cezası uygulandı. Yerel düzeyde de olsa üretici fiyatını belirlemeye yönelik anlaşmalara müsaade edilmeyeceği ifade edildi.
Bu yıl fındık sezonunun başlamasıyla, piyasada fiyatların serbest ve adil oluşup oluşmadığını denetlemek üzere eylül ayında ön araştırma başlatıldı. Bu kapsamda, bölgede faaliyet gösteren başlıca teşebbüslerde kapsamlı yerinde incelemeler yapıldı. Elde edilen bilgiler neticesinde, fındık alım-satım pazarının önde gelen 6 büyük teşebbüsü hakkında ciddi rekabet ihlali şüphesiyle 22 Ekim’de soruşturma açıldı.
Açılan bu soruşturmalarla, pazarın en büyük alıcısı ile yerel ve orta ölçekli alıcılar arasında fiyatları düşürmeye yönelik bir bağlantı olup olmadığı ve rekabet etmesi gereken alıcıların el altından anlaşarak ortak fiyat belirleyip belirlemediği gibi temel şüpheler üzerine gidiliyor. Temel beklenti, fındık fiyatlarının piyasanın doğal akışı içinde, adil ve serbest rekabet ortamında oluşmasını sağlamaktır.
Üreticilerin yalnız olmadığını vurgulayan Kurum, fındığın gerçek değerini bulması ve 400 bin ailenin emeklerinin karşılığını alabilmesi için yasal araçları ve yetkileri sonuna kadar kullanmaya kararlı. Suni fiyat düşürme veya rekabeti ihlal etme girişiminde bulunanlar karşısında durulacağı ve tespit edilmesi halinde ek teşebbüslerin de soruşturmaya dahil edileceği belirtildi.
